«Όταν οι σκέψεις γίνονται σκίτσα, λέξεις και εικόνες»: Νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων με αφορμή την έκθεση του Αλέξανδρου Ψυχούλη

Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων ανοίγει και πάλι τις πόρτες της στη σχολική κοινότητα, προσκαλώντας μαθητές και εκπαιδευτικούς σε μια δημιουργική συνάντηση με τη σύγχρονη τέχνη. Με αφορμή την έκθεση του Αλέξανδρου Ψυχούλη «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις», ξεκινά το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι σκέψεις γίνονται σκίτσα, λέξεις και εικόνες».

Η έκθεση, σε επιμέλεια του ιστορικού τέχνης Χριστόφορου Μαρίνου, αποτελεί μια νέα ανάγνωση της σαραντάχρονης πορείας του Αλέξανδρου Ψυχούλη στη σύγχρονη ελληνική και διεθνή εικαστική πραγματικότητα. Περισσότερα από 150 ζωγραφικά έργα, εγκαταστάσεις, animation, comics, σημειώσεις και προσχέδια αναπτύσσονται στα τρία εκθεσιακά επίπεδα της Δημοτικής Πινακοθήκης Χανίων, χωρίς να ακολουθούν τη γραμμική αφήγηση μιας κλασικής αναδρομικής έκθεσης. Μέσα από διαφορετικά μέσα και εκφραστικές γλώσσες αναδεικνύεται η ανανεωτική ματιά του καλλιτέχνη και η διαρκής συνομιλία του έργου του με τη σύγχρονη ζωή και τον πολιτισμό: από τις νέες τεχνολογίες και τα μίντια έως την ποπ κουλτούρα, τη μουσική, τα κόμικς, τη γραφιστική, τη μόδα, το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική. Κεντρικά στοιχεία της δουλειάς του αποτελούν η γλώσσα, η συνύπαρξη του χειροποίητου με την τεχνολογία και η σχέση του αστικού με το ψηφιακό τοπίο, μέσα σε μια συνεχή διαδικασία μεταμόρφωσης.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Όταν οι σκέψεις γίνονται σκίτσα, λέξεις και εικόνες» σχεδιάστηκε ειδικά για την έκθεση του Αλέξανδρου Ψυχούλη, με στόχο να δημιουργήσει έναν χώρο συνάντησης των μαθητών με τη σύγχρονη τέχνη, όπου η παρατήρηση, ο διάλογος, η προσωπική έκφραση και η δημιουργία λειτουργούν συμπληρωματικά. Για τις ανάγκες του προγράμματος δημιουργήθηκε και το ομότιτλο εκπαιδευτικό βιβλίο, το οποίο συνοδεύει και διευρύνει την εκπαιδευτική προσέγγιση της έκθεσης. Με αφετηρία επιλεγμένα έργα, οι μαθητές καλούνται να διερευνήσουν έννοιες και συναισθήματα που συναντούν και στη δική τους καθημερινότητα: τον φόβο, την ανασφάλεια, την ταυτότητα, την ανάγκη για αποδοχή, το λάθος, την τελειοθηρία, τη βιασύνη, τη δύναμη των λέξεων και της προσωπικής έκφρασης. Μέσα από θεματικές διαδρομές όπως «Το δικό μου καταφύγιο», «Η αξία του λάθους», «Η τέχνη της αργής παρατήρησης» και «Φόβοι σε μεταμόρφωση», τα έργα της έκθεσης γίνονται αφορμή για ερωτήματα, συζήτηση, προσωπικούς συσχετισμούς και δημιουργία.

Στόχος είναι η επίσκεψη στην Πινακοθήκη να αποτελέσει μια ενεργή εμπειρία μάθησης, έκφρασης και δημιουργίας. Ο μαθητής δεν παραμένει απλώς θεατής, αλλά συνομιλεί με το έργο τέχνης, θέτει ερωτήματα, εκφράζει τη δική του οπτική και δημιουργεί. Παράλληλα, ανακαλύπτει πως η τέχνη, ακόμη κι όταν δεν προσφέρει έτοιμες λύσεις σε όσα μας απασχολούν, μπορεί να μας βοηθήσει να τα κοιτάξουμε διαφορετικά, να τα μεταμορφώσουμε δημιουργικά και να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας μαζί τους.

Σύντομα κείμενα, ερωτήματα και δημιουργικές δραστηριότητες ενθαρρύνουν τους μαθητές να ανακαλύψουν ότι ένα έργο τέχνης δεν έχει μόνο μία ανάγνωση ούτε ζητά
πάντα μία «σωστή» απάντηση. Ζωγραφίζουν χωρίς γόμα, μετατρέπουν λέξεις σε εικόνες, πειραματίζονται με διαφορετικά υλικά, δημιουργούν με κορδόνια, επιστρατεύουν το χιούμορ και αναζητούν τρόπους να δώσουν μορφή σε σκέψεις και συναισθήματα.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου, ενώ η δυνατότητα συμμετοχής επεκτείνεται και σε μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία συμμετοχής. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα θα πραγματοποιούνται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, στο πλαίσιο της έκθεσης «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις», η οποία θα διαρκέσει έως τις 4 Οκτωβρίου 2026.

Ημέρες και ώρες υλοποίησης

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη, Τετάρτη και Πέμπτη, από τις 10:00 έως τις 11:30, στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων.

Δηλώσεις συμμετοχής

Οι δηλώσεις συμμετοχής των σχολικών τμημάτων ξεκινούν από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και θα πραγματοποιούνται τηλεφωνικά στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, στο 28213 41680. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Σχεδιασμός και υλοποίηση εκπαιδευτικού προγράμματος – Συγγραφή εκπαιδευτικού βιβλίου: Άννα Νεμπαυλάκη